skład kosmetyków

Skład kosmetyków, czyli co jest w kosmetyku?

Czas czytania: 4 minuty

Skład kosmetyków – co warto wiedzieć?

Obecnie bez kosmetyków wiele oraz wielu z nas nie wyobraża sobie życia. Stosujemy je codziennie, a nawet kilka razy dziennie. Warto jednak znać skład kosmetyków, aby wiedzieć czy nie wpływa on źle na nasz organizm oraz naszą skórę.

Kosmetyki

Według Wikipedii, kosmetyk jest to produkt służący do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony oraz upiększania ciała. Kosmetyki to na przykład: emulsje – jak krem do twarzy, roztwory – jak tonik czy lakier do włosów, zawiesiny – jak podkład pod makijaż. Różni je wiele, począwszy od składu kosmetyków, właściwości po ich zastosowanie. Receptury kosmetyków tworzone są po to, by spełniały oczekiwania konsumentów i dodatkowo szereg bardzo rygorystycznych wymagań w zakresie bezpieczeństwa, skuteczności działania oraz właściwości aplikacyjnych.

Podział kosmetyków

Kosmetyki możemy podzielić:

Ze względu na część ciała, dla której są przeznaczone

  • włosów
  • skóry
  • paznokci
  • twarzy

Ze względu na grupę docelową

  • kobiet
  • mężczyzn
  • dzieci
  • nastolatków

Ze względu na pełniącą funkcję

  • czyszczące
  • pielęgnujące i ochronne
  • zapachowe
  • do zmiany wyglądu – kosmetyki kolorowe

Warto wiedzieć, że wiele kosmetyków należy do kilku z tych grup. Jest to na przykład mydło, które może jednocześnie czyścić oraz nawilżać, czyli pielęgnować skórę.


Fizykochemiczne formy kosmetyków

  • roztwory wodne, wodno – alkoholowe lub lipidowe

Przykłady: płyny do kąpieli, perfumy, toniki, oliwki dla dzieci.

  • hydrożele

Przykłady: żel pod oczy czy żel do modelowania włosów.

  • emulsje

Przykłady: balsam do ciała oraz krem przeciwzmarszczkowy.

  • zawiesiny

Przykłady: podkład pod makijaż, mascara do rzęs, lakier do paznokci.

  • sztyfty

Przykłady: szminka lub dezodorant w sztyfcie.

  • proszki

Przykłady: zasypka kosmetyczna, cień do powiek, puder dezodoryzujący oraz róż w kamieniu.

  • aerozole

Przykłady: lakier do włosów oraz dezodorant w spray’u.

Zgodnie z powyższym zestawieniem większość toników oraz tak zwanych płynów micelarnych to roztwory, natomiast większość kremów oraz balsamów to emulsje. Zarówno emulsje jak i roztwory zawierają w swoim składzie substancje powierzchniowo czynne. Substancje te z kolei, umożliwiają dodanie kompozycji zapachowej do toniku oraz połączenie w emulsji 2 nie mieszających się za sobą: wody i substancji tłuszczowych.


Funkcje poszczególnych składników kosmetyków

Aby wytworzenie tak różniących się preparatów było możliwe, niezbędne jest zastosowanie bardzo różnych substancji chemicznych, które pełnią określone funkcje. I tak w Twoim ulubionym kosmetyku muszą się znaleźć:

Substancje czynne

Dzięki substancjom czynnym kosmetyk w określony sposób oddziałuje na skórę. Składniki czynne działają na powierzchni naszej skóry oraz włosów i docierają do głębszych warstw. Przykładami występowania substancji czynnych w kosmetykach są: aktywne peptydy, substancje czynne pochodzenia roślinnego, substancje hamujące działanie wolnych rodników, o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym, łagodzącym oraz złuszczającym. Dodatkowo niektóre substancje aktywne działają wielokierunkowo, na przykład witaminy A, E oraz C i alfahydroksykwasy.

Substancje bazowe

Substancje bazowe są niezbędne do produkcji kosmetyku i stanowią większość całej masy kosmetyku. Co więcej, pozwalają stworzyć odpowiednią formę preparatu, przykładowo: emulsji czy żelu i pozwalają na wprowadzenie do kosmetyku substancji czynnych.

Najważniejsze substancje bazowe to: woda, alkohol i inne rozpuszczalniki, emulgatory, środki powierzchniowo czynne, składniki konsystencjotwórcze, konserwanty, barwniki oraz kompozycje zapachowe i silikony. Niektóre substancje bazowe mogą pełnić funkcje natłuszczające oraz nawilżające.

Woda jest to bezsprzecznie główny składnik większości kosmetyków dostępnych w sprzedaży. Jest składnikiem bardzo ważnym i wbrew pozorom nie najtańszym, ponieważ musi mieć ona odpowiednią czystość. Przynajmniej taką, jak ta pitna. Najczęściej jednak jest ona dodatkowo oczyszczana oraz badana pod kątem czystości mikrobiologicznej oraz chemicznej.

Rozpuszczalniki jak sama nazwa wskazuje rozpuszczają inne składniki kosmetyku, przykładowo substancje aktywne. Najlepszym znanym rozpuszczalnikiem jest woda, ponieważ rozpuszcza ona wiele różnych substancji, ma dobre właściwości aplikacyjne oraz jest obojętna dla skóry. Innymi przykładami rozpuszczalników są: etanol, gliceryna, glikol propylenowy oraz inne glikole. Rozpuszczalnikami są również substancje lipidowe: oleje i ciekłe woski, przykładowo: Isopropyl Myristate.

Emolienty to składniki, które wygładzają i zmiękczają naskórek. Tworzą na skórze tak zwany hydrofobowy film, czyli warstwę okluzyjną, który hamuje wyparowanie wody przez naskórek. Często stosowanymi emolientami są na przykład: wazelina, olej parafinowy oraz ciekłe woski. Warstwa okluzyjna powstaje w wyniku odparowywania wody z kosmetyku. Popularne określenie -kosmetyk się wchłania nie jest prawidłowe, ponieważ większość składników pozostaje na skórze, z kolei woda oraz inne rozpuszczalniki i składniki lotne odparowują. Popularne emolienty to: Octyldodecanol, Paraffinum Liquidum.

Substancje powierzchniowo czynne spc lub surfaktanty, to substancje, które składają się z części hydrofobowej czyli lubiącej składniki tłuszczowe oraz hydrofilowej, czyli lubiącej składniki rozpuszczalne w wodzie. Zgodnie z zasadą podobne rozpuszcza podobne, część hydrofilowa spc rozpuszcza składniki wodolubne, natomiast część lipofilowa rozpuszcza składniki tłuszczowe. Dlatego też, spc mają właściwości myjące oraz usuwające różnego rodzaju zanieczyszczenia. Jednak należy mieć na uwadze, że niektóre spc w dużych stężeniach mogą powodować: szorstkość, podrażnienia, wysuszenie skóry oraz zwiększenie przenikania przez skórę innych substancji. Często stosuje się w kosmetykach mieszaninę kilku różnych spc.  Najczęściej stosowanymi spc są: Sodium Laureth Sulfate, Cocamidopropyl Betaine oraz Decyl Glucoside. Ważną grupą, które należą do substancji powierzchniowo czynnych są emulgatory. Emulgator łączy 2 niemieszające się ze sobą ciecze, przykładowo: wodę oraz olej. Powstaje wtedy emulsja, czyli krem oraz balsam. Najczęściej spotykane w naszym otoczeniu emulsje to: mleko, masło czy majonez. Z kolei przykładami emulgatorów stosowanych w kosmetykach to: Ceteareth – 12, Ceteareth -20, Sorbitan Stearate oraz Decyl Glucoside.

Humektanty to składniki, utrzymujące nawilżenie samego kosmetyku, takim przykładem jest gliceryna, która ma za zadanie utrzymać płynną konsystencję kosmetyków. Pasta do zębów dzięki zawartości humektantu nie wysycha oraz długo pozwala wyciskać się z tubki.

Hydrofilowe substancje nawilżające mają za zadanie przyciągać oraz zatrzymywać wodę z otoczenia, hamując przy tym jej ucieczkę z naszego naskórka. Dzięki temu skóra jest nawilżona i elastyczna. Hydrofilowe substancje nawilżające mogą działać na powierzchni naskórka jak i wnikać do warstwy rogowej. W kosmetyce stosowane są hydrofilowe substancje niskocząsteczkowe takie jak gliceryna oraz wielkocząsteczkowe proteiny. Warto wiedzieć, że substancje o małych cząsteczkach wykazują działanie powierzchniowe oraz głębokie, natomiast o cząsteczkach dużych działają tylko na powierzchni skóry.

Konserwanty mają za zadanie chronić kosmetyki przed rozwojem mikroorganizmów w wyniku zakażenia mikroorganizmami, które pochodzącą z naszej skóry oraz z powietrza. Przykładowo gdyby krem w słoiczku nie zawierał żadnych konserwantów, a my codziennie wkładałybyśmy do niego palce, to po kilku dniach, taki krem byłby bombą biologiczną, pełną grzybów oraz bakterii. Popularne konserwanty to: Imidazolidinyl urea, Ethylparaben, Methylparaben, Iodopropynyl Butylcarbamate, Methylisothiazolinone.

Zagęstniki to substancje, które powodują otrzymanie odpowiedniej konsystencji kosmetyku. To właśnie dzięki nim szminka nie wylewa się z opakowania a krem nie jest zbyt rzadki. Takimi zagęstnikami są: polisacharydy –Xanthan Gum oraz poliakrylany –Carbomer. Zagęstnikami mogą również być składniki tłuszczowe o stałej konsystencji.


Niezwykle ważna jest czystość mikrobiologiczna oraz chemiczna wszystkich składników kosmetyków. Dlatego też, właściwości każdego składnika są analizowane.

 

Źródło powyższego opracowania: Williams, S. D. (1996), Chemistry and Technology of the Cosmetics and Toiletries Industry

Please follow and like us:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *