Czarnobyl reaktor strachu

Czarnobyl – reaktor strachu

Czas czytania: 4 minuty

W tym wpisie chciałabym poruszyć temat zdecydowanie mniej przyjemny, a nawet tragiczny a mianowicie katastrofa w Czarnobylu. Czy możemy nazwać reaktor Czarnobyl – reaktor strachu?

28 kwietnia 1986, moja mama spacerowała ze mną w wózku na zewnątrz i nie wiedzieć czemu płakałam bez ustanku. Miałam wtedy 20 dni – być może coś czułam.., że jakaś chmura radioaktywna nadciąga do Polski, a może po prostu miałam gorszy dzień.

Informacje do Polski o wybuchu reaktora w Czarnobylu dotarły z dosyć sporym opóźnieniem, siejąc spustoszenie w organizmach nie tylko ludzkich w Europie Wschodniej.

Miasto Prypeć
Miasto Prypeć
fot. pixabay

Czarnobyl reaktor strachu

Dorastając czytałam wiele na temat Czarnobyla. Budziła się we mnie świadomość i obawy czy wybuch miał wpływ na moje i nasze zdrowie w Polsce. Nie będę tutaj opisywała budowy reaktora jądrowego i jak doszło do wybuchu 26.04.1986 roku. Jednak warto mieć na uwadze, że wybuch w elektrowni jądrowej uznano za najgorszą katastrofę tego typu na całym świecie. Nie była to bynajmniej sprawa tylko Ukrainy oraz Białorusi, ale i ówczesnego Związku Radzieckiego i całej Europy. Radioaktywny pył rozprzestrzenił się bez najmniejszego problemu i siał spustoszenie w przyrodzie, ludziach oraz zwierzętach.

Polska również doświadczyła skutków wybuchu już za dwa dni. 28 kwietnia 1986 roku o godzinie 7:00 w Mikołajkach zarejestrowano aktywność promieniotwórczą w powietrzu ponad pół miliona razy większą niż normalnie. Natomiast w ciągu kilku następnych godzin wpływało wiele raportów, które potwierdzały, że chmura radioaktywna przesuwała się nad Polską od wschodu oraz pokryła jej północno-wschodni obszar. Według niektórych źródeł w Polsce promieniowanie było znikome. Jednak czemu pojawił się obowiązek picia płynu Lugola, jeśli promieniowanie było znikome?

Prypeć – miasto widmo

Prypeć – „miasto energetyków”, „atomowe osiedle”, „kraina mlekiem i miodem płynąca”, aż w końcu dowód triumfu socjalizmu nad kapitalizmem. Miasto Prypeć zamieszkiwało w latach 80 XIX wieku, około 50 000 ludzi, natomiast położone było tuż obok elektrowni atomowej w Czarnobylu. Od 27 kwietnia 1986 roku to kilku dziesięciotysięczne miasto pustoszało. Wywożono mieszkańców autobusami z walizką najpotrzebniejszych i nieskażonych rzeczy. Po zakończeniu akcji wywożenia mieszkańców pozostało miastem widmo aż do dziś. Chociaż od kilku lat Prypeć jest miejscem popularnych wycieczek postapokaliptycznych. Warto zaznaczyć, że zwiedzanie opuszczonego miasta jest podobno całkowicie bezpieczne. Co więcej nie potrzeba też specjalistycznej odzieży ochronnej i masek – o ile przestrzega się zaleceń przewodnika. Jednak dla mnie jest to igranie ze śmiercią.

Radar Oko Moskwy
Radar Oko Moskwy
fot. Pixabay

Ponadto nieopodal miasteczka Prypeć znajduje się tzw. Oko Moskwy – radar Duga. Radar skutecznie zagłuszał fale radiowe. Ponadto w zasięgu miał biegun północny, Europę, a nawet Amerykę. Był bowiem zwrócony w stronę USA, aby wykrywać nadlatujące nad terytorium ZSRR pociski balistyczne z głowicami nuklearnymi. Niektórzy twierdzili, że Rosjanie za pomocą „Oka Moskwy” kontrolowali nie tylko pogodę, ale również ludzkie umysły. Natomiast po awarii radar nie nadawał się już do użytku. Obecnie 300-metrowa konstrukcja jest dosyć widocznym i szpetnym elementem krajobrazu okolic Prypeć.

Czarnobyl reaktor strachu – ofiary

Pierwszy raport dotyczący skutków wybuchu reaktora w Czarnobylu powstał kilka miesięcy po katastrofie i mówił o 51 ofiarach, którymi byli pracownicy elektrowni oraz strażacy gaszący pożar. Natomiast wśród nich 28 osób zmarło na skutek  przyjęcia bardzo dużych dawek promieniowania. Niektórzy specjaliści twierdzą, że przewlekły zespół popromienny oraz nowotwory mogły spowodować od kilkudziesięciu tysięcy do nawet kilkuset tysięcy zgonów.

  • Choroba popromienna – niestety danych na temat tego, na jakie konkretnie dawki promieniowania byli narażeni pracownicy i ratownicy elektrowni w chwili wybuchu i ratownicy nie są jednoznaczne. Natomiast wiadomo, że ci którzy znajdowali się najbliżej reaktora, w czasie trwania akcji zostali poddani dawce promieniowania kilkukrotnie przekraczającej dawkę śmiertelną. Umierali oni w strasznych cierpieniach.
  • Rak tarczycy – na raka tarczycy mogło zachorować w związku z awarią w Czarnobylu nawet kilkadziesiąt tysięcy ludzi.

Organizacje antynuklearne zwróciły uwagę, że badania zdrowia dotyczące skutków katastrofy koncentrowały się na najbardziej oczywistych schorzeniach. Co więcej nie opracowano szczegółowych danych na temat wpływu opadu pyłu radioaktywnego na rozwój chorób układu krwiotwórczego, pokarmowego, rozrodczego oraz nerwowego.

Sarkogaf Czarnobyl, czarnobyl reaktor strachu
Sarkofag osłaniający elektrownię w Czarnobylu – budowę ukończono w grudniu 2018 roku. fot. Pixabay

Czarnobyl książki

Na temat Czarnobyla powstało wiele publikacji. Zazwyczaj są to zbiory reportaży z mieszkańcami okolic Czarnobyla jak i samych budowniczych i konstruktorów reaktora. Osobiście spośród kilku, które przeczytałam największe wrażenie na mnie wywarły ( kolejność nie przypadkowa):

1. „Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości”  Swietłana Aleksijewicz

2. „Czarnobyl. Instrukcje przetrwania” Kate Brown

3. „Czarnobyl. Spowiedź reportera” Igor Kostin

4. „Czarnobyl. Historia nuklearnej katastrofy” Serhii Plokhy

5. „Czarnobyl Baby. Reportaże z pogranicza Ukrainy i z Białorusi” Merle Hilbk

Osobiście polecam je wszystkim, którzy interesują się tematyką Czarnobyla jak i historii ludzi tam żyjących na przestrzeni 30 lat.

Czarnobyl serial

O wybuchu reaktora powstało również wiele produkcji filmowych. Zarówno w formie miniserialu, serialu jak i filmów pełnometrażowych. Zdecydowanie jak dla mnie na największą uwagę zasługuje Czarnobyl  serial HBO z 2019. Serial opowiada o ratownikach, którzy tuż  po wybuchu elektrowni jądrowej w Czarnobylu poświęcają swoje zdrowie i życie, aby uratować Europę przed skutkami katastrofy. Serial Czarnobyl CDA znajduje się pod linkiem

Pomnik Ratowników, strażaków Czarnobyla
Pomnik na cześć ratowników. Ratowników o których powstał serial Czarnobyl Fot. Pixabay

Jeszcze jednym serialem, który warto obejrzeć jest właściwie miniserial Czarnobyl. Żniwo (Chyornyy tsvetok) z 2016 roku. 


Co ciekawe wielu badaczy twierdzi, że wpływ katastrofy w Czarnobylu na zdrowie ludzi oraz zwierząt był zdecydowanie wyolbrzymiony. Katastrofa wyolbrzymiona czy też nie, to jednak ogromna tragedia dla ludzi mieszkających w Prypeć i rejonach objętych skażeniem. Stracili oni swój dom, dobytek życia (razem ze zwierzętami) a w wielu przypadkach życie najbliższych oraz przyjaciół.

Na zakończenie polecam 2 filmy z podróży Piotra Pająka – autora kanału na YT Podróże Wojownika do Czarnobyla w 2020 roku.

Please follow and like us:

Jeden komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *